Rajoni i Ballkanit Perëndimor po përjeton pasojat më të ndjeshme të ndryshimeve klimatike në dekadën e fundit. Sipas Institutit Hidrometeorologjik të Kosovës dhe Institutit të Gjeoshkencave të Shqipërisë, viti 2025 shënoi temperaturat mesatare më të larta në 80 vitet e fundit.
Pasojat konkrete për bujqësinë
- Prodhimi i grurit në Fushë Kosovë ra me 22% në 2025
- Vreshtat në rajonin e Rahovecit dhanë 18% më pak rrush
- Stina e ujitjes u zgjat me 4 javë në Myzeqe
- Mollët e Hasit u prekën nga stina e hershme e nxehtësisë
Dr. Ilir Kamberi, agronom në Universitetin e Bujqësisë së Tiranës, shpjegon: "Fermerët tanë kanë punuar me të njëjtat kultura për breza. Por dimri më i ngrohtë dhe vera më e thatë kërkojnë ripërshtatje rrënjësore — nga varietet më rezistente tek sisteme moderne ujitjeje."
Zgjidhjet në horizont
Projekti i BE-së Balkan Green Agriculture ka alokuar 45 milionë euro për 2026-2029 për:
- Instalimin e sistemeve të pikimit në 12,000 hektarë
- Futjen e varieteteve rezistente ndaj thatësirës
- Trajnimin e 5,000 fermerëve
- Krijimin e fondeve sigurimi për fatkeqësi natyrore
Ministri i Bujqësisë së Kosovës, Faton Peci, theksoi nevojën për bashkëpunim rajonal: "Klima nuk njeh kufij. Na duhet qasje e përbashkët Kosovë-Shqipëri-Maqedoni."