Një studim shkencor ndërkombëtar, i kryer nga Fakulteti i Bujqësisë i Universitetit të Prishtinës në bashkëpunim me ETH Zurich dhe Universitetin e Grenoble, ka publikuar rezultatet e para të analizës së mikrobiomës së djathit të Sharrit. Studimi u publikua në revistën prestigjioze Nature Food në prill 2026.
Çfarë u gjet
Ekipi, i udhëhequr nga Dr. Fatmire Bunjaku-Smajlaj, identifikoi 7 lloje unike të baktereve laktike në djathin tradicional të Sharrit, që nuk janë gjetur në asnjë djathë tjetër të studiuar më parë në botë:
- Lactobacillus sharri (lloj i ri)
- Lactobacillus helveticus var. prizrenensis
- Streptococcus thermophilus var. brezovicensis
- Enterococcus balkanicus (lloj i ri)
- Dhe tre variante të tjera të Lactobacillus plantarum
Efektet shëndetësore
Studimet në laborator dhe në modele kafshë kanë treguar se këto baktere kanë:
- Veti antiinflamatorë kundër inflamacionit kronik të zorrëve
- Forcim të barrierës imune
- Reduktim të kolesterolit LDL me 12-18%
- Efekte të mundshme neuroprotektive (në kërkim)
Implikime ekonomike
Rezultatet mund të kenë ndikim të madh ekonomik për fermerët e Sharrit. Një djathë me dokumentim shkencor të vetive shëndetësore mund të pozicionohet si "super-food" në tregjet premium evropiane. Ministria e Bujqësisë pritet të lançojë programin e mbështetjes "Sharri Heritage" me fond 4.5 milionë euro.
"Po shkruajmë kapitullin e ri të gastronomisë shkencore," tha Dr. Bunjaku-Smajlaj. "Tradita jonë tani ka dëshmi globale."
Hapat e ardhshëm
Ekipi do të publikojë tre artikuj të tjerë gjatë 2026-2027, përfshirë prova klinike me njerëz në Zvicër dhe Gjermani. Financimi i mëtejshëm prej 3.2 milionë eurosh është siguruar nga Horizon Europe.