Shqipëria dhe BE-ja: kapitujt e ardhshëm të negociatave

Shqipëria ka hyrë në fazën intensive të negociatave me Bashkimin Evropian. Pas hapjes zyrtare më 15 tetor 2024 nën presidencën belge, Kryeministri Edi Rama dhe Presidenti i Komisionit Evropian kanë rënë dakord për një rrugë ambicioze që synon mbylljen e pesë klusterave negociues deri në fund të vitit 2027.

Klusterat në agjendë

1. Themelet (Sundimi i ligjit, institucionet demokratike) — më kompleksi
2. Tregu i brendshëm — harmonizimi i ligjeve ekonomike
3. Konkurrueshmëria dhe rritja — fusha e arsimit, digjitalizimi, inovacioni
4. Agjenda e gjelbër dhe lidhja e qëndrueshme — mjedisi, transporti, energjia
5. Burimet, bujqësia dhe kohezioni — politikat rajonale

Sfidat kryesore

Sipas raportit më të fundit të Komisionit Evropian për Shqipërinë (nëntor 2025), pengesa kryesore mbetet reforma në drejtësi. Edhe pse "vetting-u" ka shkarkuar mbi 60% të gjyqtarëve dhe prokurorëve, ende ka nevojë për:

• Forcimin e SPAK-ut në hetime të korrupsionit të lartë
• Pavarësinë financiare të pushtetit gjyqësor
• Reduktimin e stokut të lëndëve të pazgjidhura

Perspektiva rajonale

Ekspertët parashikojnë që Shqipëria mund të arrijë anëtarësimin e plotë deri në 2031-2032, duke u bërë kështu anëtari i 29-të i BE-së. Kosova, që ende nuk ka statusin e vendit kandidat, vëzhgon me interes procesin.

"Suksesi shqiptar është i mirë për të gjithë rajonin," thotë analistja Fatmira Berisha. "Ai e ka vendosur standardin e një trajektoreje proevropiane dhe të realizueshme."