Kuzhina kosovare: nga flia te djathi i Sharrit

Kuzhina kosovare është pasardhëse e një trashëgimie të pasur ballkano-mesdhetare, me ndikime osmane, sllave dhe mesdhetare të përziera në një identitet të veçantë. Pas dekadave kur ishte eklipsuar nga kuzhina ndërkombëtare, sot ajo po përjeton rilindjen e saj në restorantet e reja të Prishtinës, Prizrenit dhe Pejës.

Pesë pjatat emblematike

1. Flia — pjatë tradicionale e gatuar në shtresa, kryesisht nga malësorët. Secila shtresë gatuhet veçmas mbi zjarr të hapur. Simbol i mikpritjes.
2. Djathi i Sharrit — djathë i fortë, i prodhuar në malet e Sharrit. Ka Certifikatë të Origjinës së Mbrojtur nga BE-ja që nga 2023.
3. Pite me spinaq / kungull / djathë — baklavë e kripur, me petë të holla dore.
4. Tavë Kosi (versioni kosovar) — mish qengji me oriz dhe kos, pjekur në furrë.
5. Qebapat e Prishtinës — të vegjël, të pjekur mbi qymyr, të shërbyer me qepë dhe somun.

Restorantet që po ndryshojnë lojën

Në dy vitet e fundit, disa restorante kanë tërhequr vëmendje ndërkombëtare:

• Soma Book Station (Prishtinë) — kombinon letërsinë me gastronomi moderne
• Te Syla (Gjakovë) — autentik, me recetat e tre brezave
• Liburnia (Prizren) — fine dining me ingredientë lokalë

Michelin Guide akoma nuk mbulon Kosovën, por ekspertë të fushës parashikojnë që kjo mund të ndryshojë në 3-5 vitet e ardhshme, veçanërisht nëse dialogu Kosovë-BE çon drejt liberalizimit më të gjerë tregtar.

Gastronomia si mjet soft power

Qeveria ka lançuar fushatën "Taste Kosovo" në 2025, me buxhet 2.4 milionë euro, për promovimin e kuzhinës kosovare në panaire ndërkombëtare. Rezultatet: eksportet e produkteve ushqimore premium u rritën 28% në 2025.